AĞIR VASITA FREN SİSTEMLERİ PARÇALARI

Ağır vasıta fren sistemleri, binek araçlardan farklı olarak havalı (pnömatik) bir sistemle çalışır. Bu sistem, kompresörden gelen havanın mekanik güce dönüştürülmesi esasına dayanır.

İşte bir TIR fren sistemini oluşturan temel parçalar ve görevleri:

1. Hava Üretim ve Hazırlama Grubu

• Hava Kompresörü: Motorun hareketini alarak dışarıdaki havayı emer ve sisteme basar.

• Hava Kurutucu (Air Dryer): Kompresörden gelen havadaki nemi ve yağı süzer. Sistemin donmasını ve paslanmasını engeller.

• Hava Tankları: Basınçlı havanın depolandığı çelik kazanlardır.

• Dört Yollu Emniyet Valfi: Fren sistemini bölümlere ayırır. Bir hatta hava kaçağı olursa diğer hatların hava basıncını korur.

  
  

2. Kumanda ve Kontrol Grubu

• Ayak Fren Valfi: Sürücü pedala bastığında, hava tanklarındaki basıncı tekerleklere gönderen ana kontrol mekanizmasıdır.

• EBS/ABS Modülatörü: Tekerleklerin kilitlenmesini önlemek için hava basıncını milisaniyeler içinde ayarlar.

• El Fren Valfi: Park halindeyken aracı sabitlemek için "imdat" sistemini boşaltır.

• Yük Ayar Valfi: Aracın üzerindeki yüke göre frenleme gücünü otomatik olarak ayarlar (yük azsa az, çoksa çok güç).

  
  

3. Tekerlek İcra Grubu (Frenleme Noktası)

• Fren Körüğü (Servis ve İmdatlı): Hava basıncını mekanik itme gücüne çeviren parçadır. "İmdatlı" olanlar, hava kesildiğinde içindeki dev yay sayesinde tekerleği kilitler.

• Fren Kaliperi: Fren balatalarını diske doğru iten döküm mekanizmadır.

• Fren Balatası: Disk veya kampana ile sürtünme sağlayarak aracı durduran sarf malzemedir.

• Fren Diski / Kampanası: Tekerlekle birlikte dönen ve balatanın üzerine baskı yaptığı metal yüzeydir.

• Fren Cırcırı: Balata ile disk/kampana arasındaki boşluğu otomatik olarak ayarlar.

  
  

4. Yardımcı Fren Sistemleri

• Retarder (Rötar): Şanzıman çıkışına veya motora entegre edilen, sürtünmesiz yavaşlatma sistemidir (Hidrolik veya elektromanyetik).

• Motor Freni (Egzoz Freni): Egzoz çıkışını kapatarak motor kompresyonuyla aracı yavaşlatır.